( چنان كه تعدادى هم از سوره‌هاى مدنى است و در آنها آياتى مكى هست ) از جمله آنها : سوره « مجادله » مدنى است ، مگر ده آيه از اول آن كه نام سوره از آنها گرفته شده چنان كه در تفسير ابى السعود در حاشيه جزء 8 از تفسير رازى ص 148 ، و جزء 4 « السراج المنير » ص 210 مذكور است . و از جمله سوره « البلد » مدنى است ، مگر آيه اول آن كه نام سورهء بلد از آن گرفته شده تا آخر آيه چهارم ، چنان كه اين قول در جزء 1 « الاتقان » ص 17 ذكر شده ، و سوره‌هاى ديگر كه ذكر آنها موجب تطويل است . علاوه بر اين ، ممكن است يك آيه دو بار نازل شده باشد ، مانند بسيارى از آيات كه علماء تصريح نموده‌اند كه از نظر پند و ياد آورى و يا از لحاظ اهتمام بشأن آنها و يا جهت اقتضاء دو مورد كه بيش از يك بار نزول آن را ايجاب كند ، نظير * ( ( بِسْمِ الله الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ) ، و مانند اول سورهء ( روم ) و مانند : آيهء ( روح ) و مانند آيه : * ( ما كانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ ) * و آيهء : * ( وَإِنْ عاقَبْتُمْ فَعاقِبُوا بِمِثْلِ ما عُوقِبْتُمْ بِه . . . ) * تا آخر سوره ( نحل ) و آيهء : * ( مَنْ كانَ عَدُوًّا لِلَّه ) * . . . تا آخر آيه و آيهء : * ( أَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهارِ ) * . . . و آيهء * ( أَ لَيْسَ الله بِكافٍ عَبْدَه ) * . و سورهء « فاتحة الكتاب » كه يك بار در مكه هنگام واجب شدن نماز و يك بار در مدينه . هنگام برگردانيدن قبله نازل شده و به همين جهت به ( مثانى ) ناميده شده ( 1 ) . وجه سوّم ( از اشكالات ابن تيميه ) اينست كه : قول خداى تعالى : * ( وَإِذْ قالُوا اللَّهُمَّ إِنْ كانَ هذا هُوَ الْحَقَّ مِنْ عِنْدِكَ فَأَمْطِرْ عَلَيْنا حِجارَةً مِنَ السَّماءِ . . . ) * باتفاق ( مفسرين ) بعد از بدر چند سال قبل از روز غدير نازل شده است . ! جواب . گويا اين مرد گمان مىكند نظر راويان احاديثى كه مؤيّد همديگرند

--> ( 1 ) به جلد 1 « الاتقان » سيوطى صفحه 60 و جلد 1 « تاريخ الخميس » صفحه 11 مراجعه نمائيد .